සිරිසේනගේ ආදර්ශය වූ  හිටපු පිලිපීන ජනාධිපති දුතර්ටේට එරෙහි මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධ චෝදනා ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය තහවුරු කරයි!

ඡායාරූපය: තමා සාදාකාලික ඒකාධිපතියකු යැයි සිතා සිටි දුතර්තේ දැන් සිරගෙදරකය.

හිටපු පිලිපීන ජනාධිපති රොඩ්රිගෝ දුතර්ටේට එරෙහි සියලු මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධ චෝදනා ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය විසින් තහවුරු කිරීම ජාත්‍යන්තර යුක්තිය සහ වගවීම සඳහා ඓතිහාසික සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි.

පිලිපීනයේ මාරාන්තික “මත්ද්‍රව්‍යවලට එරෙහි යුද්ධයෙන්” පීඩාවට පත් වූ දහස් ගණනක් පවුල් සඳහා මෙම තීන්දුව වැදගත් අවස්ථාවක් නියෝජනය කරයි. එමඟින් අසංඛ්‍යාත වින්දිතයින් සංඛ්‍යාවක් මිය ගොස් ප්‍රජාවන් විනාශයට පත් විය. මානව හිමිකම් උපදේශකයින් සහ දිවි ගලවා ගත් අය දිගු කලක් තිස්සේ තර්ක කර ඇත්තේ මෙම ව්‍යාපාරයට දඬුවම් නොලැබීමෙන් සිදු කරන ලද පුළුල් හා ක්‍රමානුකූල ඝාතන ඇතුළත් බවයි.

එකී  ලේවැකි මර්දනය සම්බන්ධයෙන් විමර්ශනය කළ ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය (ICC) විසින් රොඩ්‍රිගෝ දුතර්තේට එරෙහිව මානව වර්ගයාට එරෙහි අපරාධ (Crimes against Humanity) සිදුකිරීමේ චෝදනා මත 2025 මාර්තු මාසයේදී අත්අඩංගුවට ගැනීමේ වරෙන්තුවක් නිකුත් කරන ලදී.

ඒ අනුව 2025 මාර්තු මාසයේදීම පිලිපීන බලධාරීන් විසින් ඔහුව අත්අඩංගුවට ගෙන ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය (ICC) වෙත භාර දුන්නේය.

නඩුව ඉදිරියට යාමට ඉඩ දීමෙන්, ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය බලවත් ගෝලීය පණිවිඩයක් යවා ඇත: ‘මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධ සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ලැබ සිටින නායකයින්ට සහ නිලධාරීන්ට සදහටම වගවීමෙන් වැළකී සිටිය නොහැක.’

තනතුර හෝ බලය නොසලකා කිසිදු පුද්ගලයෙකු ජාත්‍යන්තර නීතියට ඉහළින් නොමැති බවට මූලධර්මය මෙම තීන්දුව මගින් ශක්තිමත් කරයි.

වින්දිතයින්ගේ සහ දිවි ගලවා ගත් අයගේ පවුල් සඳහා, වසර ගණනාවක ශෝකය, බිය සහ අවිනිශ්චිතතාවයෙන් පසු අධිකරණ තීන්දුව නව බලාපොරොත්තුවක් ලබා දෙයි. මත්ද්‍රව්‍ය විරෝධී මෙහෙයුම් අතරතුර මියගිය ආදරණීයයන් සඳහා පිළිගැනීම, සත්‍යය සහ යුක්තිය සඳහා පිලිපීනයේ  බොහෝ දෙනෙක් ඉවසිලිවන්තව බලා සිටිති.

නීති විශේෂඥයින් පවසන්නේ දේශීය පිළියම් අසාර්ථක වූ විට බරපතල මානව හිමිකම් උල්ලංඝනයන් ආමන්ත්‍රණය කිරීම සඳහා කටයුතු කරන ජාත්‍යන්තර ආයතන කෙරෙහි මෙම වර්ධනය විශ්වාසය ශක්තිමත් කරන බවයි. මෙම නඩුව මෑත වසරවල වඩාත්ම සමීපව නිරීක්ෂණය කරන ලද ජාත්‍යන්තර නඩු විභාගවලින් එකක් බවට පත්වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

ඉදිරි මාවත තවමත් දිගු විය හැකි වුවද, මෙම මොහොත වගවීමේ කල් පවතින වටිනාකම සහ යුක්තිය සොයන වින්දිතයින්ගේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව පෙන්නුම් කරන බව නීතිඥයින් අවධාරණය කරයි.

“යුක්තිය ඉටුවීම මන්දගාමී විය හැකිය,” එක් අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අයෙක් පැවසීය, “නමුත් එය සදහටම ප්‍රමාද කළ නොහැක.”

දැන් නිසි ලෙස පවරනු ලබන නඩුවක් ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය හමුවේ විභාගයට ගැනෙනු ඇත. මෙම තීන්දුව මගින් සිදු කර ඇත්තේ දුතර්තේට විරුද්ධ චෝදනා නඩු විභාගයක් සඳහා ප්‍රමාණවත් බවයි.

පිලිපීන රජය විසින් ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය වෙත බාර දෙන ලද දුතර්තේ දැන් එහි සිර අඩස්සියේ පසුවෙයි.

ඊනියා මත්ද්‍රව්‍ය විරෝධී ව්‍යාපාරය මගින් 30,000 පමණ ජනයා ඝාතනය කිරීමට මඟ පෑදු දුතර්තේ එකළ වැජුඹනේ සදාකාලික ඒකාධිපතියකු ලෙසය.