අධිකරණ පද්ධතියේ නඩු ගොඩගැසී ඇති ප්රමාණය වැඩිවීම පිළිබඳව යුක්තිය සහ ජාතික ඒකාබද්ධතාවය පිළිබඳ අමාත්ය උපදේශක කමිටුව බරපතල කනස්සල්ල පළ කර තිබේ. දැනට අධිකරණ පුරා විභාග වෙමින් පවතින නඩු 1,131,818 කි.
2025 පෙබරවාරි 27 වන දින අධිකරණ හා ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්ය ගරු හර්ෂණ නානායක්කාර මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේදී පැවති දසවන පාර්ලිමේන්තුවේ කමිටුවේ පළමු රැස්වීමේදී මෙම ගැටළුව සාකච්ඡා කරන ලදී.
නඩු අතිමහත් සංඛ්යාව හේතුවෙන් යුක්තිය ඉටු කිරීමේ ප්රමාදය සැලකිය යුතු අභියෝගයක් ලෙස පවතින බව නිලධාරීන් කමිටුවට දැනුම් දුන්නේය. ඉදිරිපත් කරන ලද දත්ත වලට අනුව, විභාග වෙමින් පවතින නඩු අතරට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ 5,785 ක්, අභියාචනාධිකරණයේ 4,572 ක්, අපරාධ නඩු විභාග කරන මහාධිකරණවල 6,286 ක්, වාණිජ මහාධිකරණවල 6,146 ක් සහ සාමාන්ය මහාධිකරණවල 27,324 ක් ඇතුළත් වේ. දිස්ත්රික් අධිකරණවල නඩු 262,665ක් ඇති අතර, ළමා මහේස්ත්රාත් අධිකරණවල නඩු 1,260ක් විභාග වෙමින් පවතී. අනෙකුත් අධිකරණ හරහා අතිරේක ගොඩගැසීම් වාර්තා වූ අතර, මුළු නඩු සංඛ්යාව මිලියන 1.13කට වඩා වැඩි විය.
ශ්රී ලංකා විනිසුරුවරුන්ගේ ආයතනයේ නියෝජිතයින් සඳහන් කළේ අධිකරණ ක්රියාවලීන් විධිමත් කිරීම සඳහා දැනට පියවර ගනිමින් සිටින බවයි. විනිසුරුවරුන් අතර කාර්යක්ෂමතාව සහ නඩු කළමනාකරණය වැඩිදියුණු කිරීම අරමුණු කරගත් පුහුණු වැඩසටහන් මේවාට ඇතුළත් වේ.
නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව තුළ ඇති ප්රමාදයන් ද පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරුන් විසින් ඉස්මතු කරන ලද අතර, එය අධිකරණ පද්ධතියේ ප්රධාන බාධකයක් ලෙස හඳුනා ගන්නා ලදී.
රට පුරා අපරාධ නඩු හැසිරවීම සඳහා ජ්යෙෂ්ඨ රාජ්ය නීතිඥවරුන් 70 දෙනෙකු පමණ වගකිව යුතු බවත්, එමඟින් දෙපාර්තමේන්තුවට සැලකිය යුතු පීඩනයක් එල්ල වන බවත් නිලධාරීන් පැහැදිලි කළහ. මෙම භූමිකාවන්ට පුළුල් අත්දැකීම් සහ ජ්යෙෂ්ඨත්වය අවශ්ය වන අතර එමඟින් සුදුසුකම් ලත් පිරිස් සංචිතය සීමා වේ.
නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්රමාදයන් පිළිබඳ ගැටළු අඛණ්ඩව පවතින බව අමාත්ය නානායක්කාර පිළිගත්තේය. නඩු ප්රමාණයට සාපේක්ෂව නීති නිලධාරීන් සංඛ්යාව ප්රමාණවත් නොවන බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය. තත්ත්වය තවත් නරක අතට හැරෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන අතර, වසර 30 කට ආසන්න පළපුරුද්දක් ඇති අතිරේක සොලිසිටර් ජෙනරාල්වරුන් හය දෙනෙකු පමණ වසර ඇතුළත දෙපාර්තමේන්තුවෙන් ඉවත් වීමට නියමිතය.