සන්ඩේ ලීඩර් කර්තෘ ලසන්ත වික්රමතුංගගේ රියදුරු පැහැර ගැනීම සහ ඝාතනයට ලක් වූ කර්තෘගේ ඝාතනය පිළිබඳ විමර්ශනයට අදාළ සාක්ෂි විනාශ කිරීම සම්බන්ධයෙන් අංක B 92/2009 නඩුවේදී ලබා දී ඇති උපදෙස්වලට අදාළව, 2025 ජනවාරි 27 සහ 2025 පෙබරවාරි 12 දිනැති ලිපිවල සහතික කළ පිටපත් නිකුත් කරන ලෙස තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිවාසිකම් කොමිසම (RTI කොමිසම) නීතිපතිවරයාට නියෝග කර ඇත.
හමුදා බුද්ධි නිලධාරියෙකු සහ හිටපු නියෝජ්ය පොලිස්පතිවරයෙකු ඇතුළු සැකකරුවන් තිදෙනෙකු නිදහස් කිරීමට නීතිපතිවරයා විසින් මුලින් ලබා දුන් උපදෙස් සහ පසුව එම තීරණය ආපසු හැරවීම මෙම ලිපි දෙකට අදාළ වේ.
කොමිසම විසින් මෙම නියෝගය නිකුත් කරන ලද අතර, එහි සභාපති දයා ලංකාපුර සහ අභියාචනාධිකරණ කොමසාරිස්වරුන් (විශ්රාමික) ඩී.එන්. සමරකෝන්, ජ්යෙෂ්ඨ නීතිඥ කිෂාලි පින්ටෝ-ජයවර්ධන සහ හිටපු ජ්යෙෂ්ඨ රාජ්ය සේවක ඒ.එම්. නහියා යන අයගෙන් සමන්විත විය. පසුගිය වසරේ අගභාගයේදී නීතිඥ-ක්රියාකාරියකු වන නාගානන්ද කොඩිතුවක්කු විසින් පොදු අධිකාරිය (නීතිපති) ලිපි නිකුත් කිරීම ප්රතික්ෂේප කිරීමට එරෙහිව කොමිසමට ගොනු කරන ලද අභියාචනයක් තීරණය වශයෙන් මෙම නියෝගය කරන ලදී.
පසුගිය බදාදා (2026 පෙබරවාරි 25) මෙම තීරණය ලබා දෙන ලදී. RTI කොමිෂන් සභාවේ (www.rticommission.lk) වෙබ් අඩවියේ උඩුගත කර තිබේ.
නීතිපතිවරයා විසින් හෙළිදරව් නොකිරීම සඳහා විශ්වාසය තැබූ හේතු පිළිගැනීම RTI කොමිසම ප්රතික්ෂේප කළේය. නීතිපතිවරයා සහ පොදු අධිකාරියක් (‘වෘත්තීය වරප්රසාද’) අතර ‘සන්නිවේදන’ ‘ඕනෑම ලිඛිත නීතියක’ පදනම මත අත්හිටුවීමට අවසර දෙන 5 (1) (f) වගන්තිය පරීක්ෂා කිරීමේදී, සාක්ෂි ආඥා පනතේ විධිවිධාන නඩුවේ තත්වයන්ට අදාළ නොවන බව කොමිසම සොයා ගන්නා ලදී.
භාරකාර සම්බන්ධතාවයක පදනම මත තොරතුරු ප්රතික්ෂේප කිරීමට ඉඩ සලසන 5 (1) (g) වගන්තිය, නීතිපතිවරයාගේ භාරකාර සම්බන්ධතාවය ඔහුගේ ‘සේවාදායකයා’, එනම් ස්වෛරී, ජනරජයේ ජනතාව සමඟ ඇතයි යන පදනම මත තොරතුරු ප්රතික්ෂේප කිරීමට අදාළ නොවන බව ද කොමිසම දක්වා තිබේ. එබැවින්, සාමාන්ය නීතිඥයෙකුට සාපේක්ෂව නීතිපතිවරයාගේ තනතුර සහ වගකීම්වල වෙනසක් ඇති බව අවධාරණය කරන ලදී.
අපරාධ අනාවරණය කිරීම, වැරදිකරුවන් අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ රහස්ය තොරතුරු මූලාශ්රයක් හෙළිදරව් කිරීම සම්බන්ධ තොරතුරු හෙළි නොකිරීමට අදාළ 5 (1) (h) (i) සහ (ii) වගන්ති ද ඒ හා සමානව අදාළ නොවන බව තීරණය කරන ලදී.
කොමිසම නිරීක්ෂණය කළේ, ‘ඝාතනය සිදු වූ දින සිට වසර 16 කට පසු, වික්රමතුංග මහතාගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් අධිකරණයක් ඉදිරියේ නඩු පැවරීමට සුදුසු පුද්ගලයින් තිදෙනෙකු නිදහස් කරන ලෙස නීතිපතිවරයා නියෝග කළ විට, එපමණක් නොව, කෙටි කාලයක් ඇතුළත ඔවුන්ට චෝදනා එල්ල කිරීමේ මුල් ස්ථාවරයට නැවත යාමට නැවත නියෝග කළ විට, එම නියෝගවල ස්වරූපය සහ අන්තර්ගතය දැන ගැනීම මේ රටේ ස්වෛරී ජනතාවගේ යහපතට හේතු වේ.’ යනුවෙනි.
හෙළිදරව් කිරීමේ මහජන යහපත යන අංගය ප්රමුඛ වන බව කොමිසම සඳහන් කළ අතර, ‘ඇතැම් චූදිතයන් නිදහස් කිරීමට ඔහුගේ (එනම් නීතිපතිගේ) නියෝගයට හේතු හෙළි කිරීමෙන් සහ පසුව එම තීරණය ආපසු හැරවීම’ තුළ ‘මහජනතාවට හෝ අපරාධ නඩු පැවරීමට කිසිදු හානියක් සිදු නොවන’ බව කොමිසම පැවසීය.
තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිවාසිකම් පනතේ 43 වන වගන්තිය යටතේ ‘තොරතුරු’ යන්නෙහි අර්ථ දැක්වීමට ‘මතයක්’ ද ඇතුළත් බව කොමිසම විසින් පැහැදිලි කරන ලදී.
තීරණය ලැබුණු දින සිට දින 30ක් ඇතුළත තොරතුරු නිකුත් කරන ලෙස පොදු අධිකාරියට (නීතිපතිවරයාට) නියෝග කරන ලදී. එම දිනයට පෙර කොමිෂන් සභාවේ එම තීරණයට අනුකූල වීමට පොදු අධිකාරිය අපොහොසත් වුවහොත්, 2016 අංක 12 දරන RTI පනතේ 39 වන වගන්තිය යටතේ තොරතුරු නිලධාරියාට සහ පොදු අධිකාරියට අදාළ මහේස්ත්රාත් අධිකරණය හමුවේ නඩු පැවරිය යුතු බව කොමිසම තවදුරටත් තීරණය කළේය.
(රංජිත් පද්මසිරි විසින් සන්ටඩ් ටයිම්ස්හි පළ කරන ලද පුවතක සිංහල පරිවර්ථනයයි)
