Sunday, January 11, 2026

මදුරෝගෙන් පසු වෙනිසියුලා මිලිටරියේ තීරක භූමිකාව සහ විකල්ප

කාලෝස් එඩ්වාඩෝ පිනා / අල් ජසීරා විසිනි.

වසර 27 කට ආසන්න කාලයක්, වෙනිසියුලානු හමුදාව – විධිමත් ලෙස ජාතික බොලිවේරියානු සන්නද්ධ හමුදා (FANB) ලෙස හැඳින්වේ – ජනාධිපතිවරුන් වන හියුගෝ චාවේස් සහ නිකොලස් මධුරෝ   බටහිර ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට විකල්පයක් සෙවීමෙන් සහ ඒකාධිපතිවාදය දෙසට ක්‍රමානුකූලව ගමන්  කිරිමේ දී දැඩි සහායක බලවේගයක් විය.

FANBය වෙනිසියුලානු රජයට කලින්දේ තිබූ දේශපාලන සංස්ථාපිතයේ ආයතන විසුරුවා හැරීමට සහ එහි වඩාත්ම උද්‍යෝගිමත් විරුද්ධවාදීන්ට පීඩා කිරීමට උදව් කළේය. ඒ වෙනුවට, චාවේස් සහ මධුරෝගේ රජයන් පිළිවෙලින් වෙනිසියුලානු දේශපාලනය තුළ හමුදාවට වැඩි වැඩියෙන් බලය ලබා දුන් අතර, ඔවුන්ට අමාත්‍ය තනතුරු, ආණ්ඩුකාර ධුර, තානාපතිධූර සහ නගරාධිපති ධුර හෝ රාජ්‍ය පාලනය කරන ව්‍යවසායන් පරිපාලනය වැනි වෙනත් නායකත්ව භූමිකාවන් ලබා දුන්හ.

දැන්, පසුගිය සෙනසුරාදා එක්සත් ජනපද විශේෂ බලකායන් විසින් මදුරෝ පැහැර ගැනීමත් සමඟ, වෙනිසියුලානු රාජ්‍යයේ ආරක්ෂකයෙකු ලෙස හමුදාවේ ප්‍රතිරූපයට පහරක් එල්ල වී තිබේ:  FANB හි මිලිටරි තාක්‍ෂණයේ සහ ආරක්ෂක ප්‍රොටෝකෝලවල අඩුපාඩු හෙළි  කළ මෙහෙයුමකදී විශාලතම වෙනිසියුලානු හමුදා සංකීර්ණය වන ෆුවර්ට් ටියුනා වෙතින් බලයෙන් පහ කරන ලද ජනාධිපතිවරයා පැහැර ගන්නා ලදී.

 දැන්  හමුදාව තීරණාත්මක උභතෝකෝටිකයකට මුහුණ දෙයි – එක්සත් ජනපදයේ ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් පරිපාලනය සහ කාරකස්හි අන්තර්වාර ජනාධිපති ඩෙල්සි රොඩ්‍රිගස් විසින් මෙහෙයවන ලද ගනුදෙනු වල ඇපකරු ලෙස වෙනස්කම් වීම සහ සේවය කිරීම, නැතහොත් තවදුරටත් එක්සත් ජනපද ප්‍රහාර යටතේ එහි බලය සහ තත්ත්වය ඛාදනය වීමේ අවදානමක් ඇති වීමය.

වැටීමට පෙර නැගීම

වසර ගණනාවක් පුරා,බොහෝ අවස්ථාවලදී, රාජ්‍යයේ සහ ප්‍රාදේශීය පොලිසියේ භූමිකාවන් අභිබවා යමින් නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම ඇතුළුව FANB හි බලපෑම සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය වී ඇත.

 එවකට මදුරෝගේ රජය පුළුල් ඡන්ද ගණන් කිරීමේ වංචාවක් පිළිබඳ දැඩි චෝදනා මධ්‍යයේ පෙර නොවූ විරූ නීත්‍යානුකූලභාවය පිළිබඳ අර්බුදයකට මුහුණ දුන් විට 2024 ජූලි 28 වන දින පැවති ජනාධිපතිවරණයෙන් පසු මෙම සංසිද්ධිය වේගවත් විය.

වෙනිසියුලාවේ පොලිස් රාජ්‍යයක් ස්ථාපිත කරන ලද අතර, එහිදී විරුද්ධවාදීන් පිළිබඳ සමූහ සෝදිසි කිරීම් නව මට්ටමකට ගමන් කළේය.

එදා සහ මේ දක්වා වෙනිසියුලා රජය ස්ථාවරව සිටීම පිණිස FANB එනම් මිලිටරිය වෙනිසියුලා මත යැපීමට පටන් ගත්තේය. අර්ධ වශයෙන්, මෙය සිදු කරන ලද්දේ පාලක වෙනිසියුලාවේ එක්සත් සමාජවාදී පක්ෂයේ (PSUV) මිලිටරි අංග, පැරාමිලිටරි කණ්ඩායම් (“කොලෙක්ටිවෝස්” ලෙසද හැඳින්වේ) සහ දේශපාලන, අධිකරණ සහ හමුදා පොලිසියට ඇතුළත් කිරීමෙනි. මෙම සමස්ත ආරක්ෂක රාමුව වෙනිසියුලානු රජය විසින් “සිවිල්-මිලිටරි-පොලිස් සංගමයක්” ලෙස විස්තර කළේය.

පශ්චාත් මදුරෝ යුගය

එම බලය යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ වෙනිසියුලාවේ ඕනෑම දේශපාලන සංක්‍රාන්තියකදී හමුදාව තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් රඳවා ගන්නා බවයි. බොහෝ විශ්ලේෂකයින් විශ්වාස කරන්නේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රම මගින් හෝ බලය මගින් වේවා, වෙනිසියුලාවේ පිහිටුවන ලබන ඕනෑම රජයකට පාලනය කිරීම  සඳහා හමුදාවේ සහාය අවශ්‍ය බවයි.

ඩෙල්සි රොඩ්‍රිගස්ගේ පරිපාලනය මෙම රීතියට ව්‍යතිරේකයක් නොවේ. මධුරෝගෙන් පසු දේශපාලන සංක්‍රාන්තියක පාලනය භාර ගැනීමට ට්‍රම්ප්ගේ කැමැත්ත අපේක්ෂා කළද, වෙනිසියුලාවේ දේශපාලන හා සමාජීය ආතතීන් උග්‍රවීම වළක්වා ගැනීම සඳහා වෙනිසියුලාව භාර ජනාධිපතිවරයාට වෙනිසියුලානු හමුදාවේ සහාය අවශ්‍ය වේ. එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරයා විපක්ෂ නායිකා මාරියා කොරිනා මචාඩෝට වඩා ඩෙල්සි රොඩ්‍රිගස් විශ්වාස කර ඇත්තේ රට තුළ දේශපාලන සංක්‍රාන්තියට නායකත්වය දීමට හැකි බව විශ්වාස කිරීමට ඇති ප්‍රධානතම හේතුව හමුදා නිලධාරීන් අතර රොඩ්රිගස්ගේ පිළිගැනීමයි.

නමුත් මධුරෝ පැහැර ගැනීමත් සමඟම FANB එනම් මිලිටරියේ දුර්වලතා පෙන්නුම් කර ඇත. එක්සත් ජනපද හමුදාවේ ශක්තියට සාපේක්ෂව එහි ජයගත නොහැකි බලයේ අසමමිතිය, ට්‍රම්ප් මේ මොහොතේ එවැනි සැලසුම් නොමැති බව පවසා ඇතත් වෙනිසියුලාව එක්සත් ජනපදයෙන් එන නව ප්‍රහාරවලට ගොදුරු වීමට ඉඩ සලසයි.

එම තර්ජනය FANB හට සම්මුති ඇති කර ගැනීමට ඇති විශාලතම දිරිගැන්වීම වන.අතර, රොඩ්රිගස් විසින් මෙහෙයවනු ලබන දේශපාලන සංක්‍රාන්තියේ කොටසක් වීමට හමුදා නායකත්වය විවෘත වීමට හේතුව එයයි.

හමුදාවට  ඇති විකල්පය කුමක්ද?

වෙනිසියුලානු හමුදාවට හැකි තරම් වෙනිසියුලානු දේශපාලනය තුළ තම තත්ත්වය පවත්වා ගැනීමට අවශ්‍ය වනු ඇත.

මෙම අරමුණ සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා, FANB නායකත්වයට පියවර මාලාවකට අනුකූල වීමට සිදුවනු ඇති අතර, ඒවායින් සමහරක් මෑතක් වන තුරුම වෙනිසියුලානු දේශපාලනය තුළ සිතාගත නොහැකි ඒවා විය.

පළමුව, වෙනිසියුලාවට එරෙහි මිලිටරි ව්‍යාපාරය සඳහා එක්සත් ජනපදය භාවිතා කළ නිල තර්කය වන මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම් ක්‍රියාකාරකම්වලට ඔවුන් සම්බන්ධ කරන සියලු චෝදනාවලින් හමුදා නායකයින් නිදහස් විය යුතුය.

දෙවනුව, වෙනිසියුලාව සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය අතර නව තෙල් ගිවිසුම හමුදා නායකත්වය පිළිගත යුතු අතර, එමඟින් එක්සත් ජනපද සමාගම්වලට වෙනිසියුලානු බොරතෙල් සංචිත සහ නිෂ්පාදනය කෙරෙහි සැලකිය යුතු පාලනයක් ලබා දෙනු ඇත.

තෙවනුව, වෙනිසියුලානු දේශපාලන සංක්‍රාන්තියේ යම් අවස්ථාවක දී, FANB හට වෙනිසියුලානු සිවිල් ජනතාවට එරෙහි එහි මර්දනකාරී ක්‍රියාකාරකම් අඩු කිරීමට අවශ්‍ය විය හැකිය. මෙයින් අදහස් කරන්නේ, ප්‍රායෝගිකව, වත්මන් පොලිස් රාජ්‍යයේ හෝ ඊනියා “සිවිල්-මිලිටරි-පොලිස් සංගමය” තුළ එහි භූමිකාව අඩු කිරීමයි.

අවසාන වශයෙන්, වෙනිසියුලානු හමුදා නායකත්වය අන්තර්වාර ජනාධිපති රොඩ්‍රිගස් සමඟ සමීප සබඳතා පැවැත්විය යුතුය, මන්ද ඇය. ට්‍රම්ප් පරිපාලනය සමඟ සන්නිවේදනය සඳහා එකම – සහ සමහර විට අවසාන – සෘජු නාලිකාව නියෝජනය කරන බැවිනි. මදුරෝගේ ඉවත්වීම නිසා ඇති වූ අවුල් සහගත තත්ත්වය මධ්‍යයේ රටේ ස්ථාවරත්වය ඉහළ නැංවීම සඳහා මෙය කළ යුතු බවට හමුදාවට දේශීය වශයෙන් තර්ක කළ හැකිය.

මූලික වශයෙන්, මෙම වෙනස්කම් අනුගමනය කිරීමෙන් අදහස් වන්නේ රොඩ්රිගස් සහ ට්‍රම්ප් අතර ඇති කරගත් ගිවිසුම් හමුදාව විසින් සහතික කරනු ලබන අතර, රටේ පශ්චාත්-මදුරෝ යුගයේ ස්ථාවරකරණ නියෝජිතයෙකුගේ භූමිකාව ඉටු කරන බවයි. වොෂින්ටනය දශක ගණනාවක් පුරා ඊජිප්තුවේ සිට පකිස්ථානය දක්වා තායිලන්තය දක්වා සහ තවත් බොහෝ රටවල මිලිටරි නායකත්වයෙන් යුත් ආයතන මත විශ්වාසය තැබීමත් සමඟ එය එක්සත් ජනපදය ද පුරුදු වී ඇති ආකෘතියකි.

වෙනිසියුලානු හමුදාව සඳහා, අද විකල්ප නැති තරම්ය. ට්‍රම්ප් සහ රොඩ්රිගස් සමඟ අනුවර්තනය වීමට සහ වැඩ කිරීමට අපොහොසත් වුව හොත් නව එක්සත් ජනපද සන්නද්ධ ප්‍රහාරයකට මගඟ පෑදිය හැකිය. මෙය සිදුවුවහොත්, එය හමුදාවේ සහ වත්මන් දේශපාලන නායකත්වයේ විශ්වසනීයත්වය විනාශ කරනු ඇති අතර, රටේ දේශපාලන හා සමාජ අස්ථාවරත්වය තවදුරටත් වර්ධනය කරනු ඇත

අල් ජසීරා ලිපියක පරිවර්තනය ශ්‍රී ලංකා බ්‍රීෆ් වෙතිනි. කෘතිම බුද්ධියද ආධාරයෙනි.

Archive

Latest news

Related news