Sunday, June 26, 2022

19 වන සංශෝධනයට ආපසු යෑම අප්‍රමාණවත්ය; එහි ප්‍රතිවිරෝධතා විසඳිය යුතුය – ආචාර්ය ජයම්පති වික්‍රමරත්න, ජනාධිපති නීතිඥ

ජායාරූපය: නව ව්‍යවස්ථාවක් ගෙන ඒ්ම මගින් විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කිරීම යහපාලන පොරොන්දුවක් විය.

19 වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයෙන් ඇතුලත් කල බොහෝ ප්‍රතිපාදන ඉවත්කල 20 වන සංශෝධනය අහෝසිකළ යුතුයැයි පුළුල් එකඟත්වයක් අද අඩුම වශයෙන් විපක්ෂය තුල ඇත. 19 වන සංශෝධනයට ආපසු යෑම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන බවත් එහි තිබූ නෛසර්ගික ප්‍රතිවිරෝධතා විසඳිය යුතු බවත් ලියුම්කරුගේ මතයයි.

විපක්ෂයේ ප්‍රධාන පක්ෂ අතුරින් විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය සම්පූර්ණයෙන් අහෝසි කල යුතුයැයි දෙමල ජාතික සන්ධානය සහ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ/ජාතික ජන බලවේගය කියා සිටිති. ආපසු 19යට යා යුතුය සහ ජනාධිපති ක්‍රමයට තුලන සහ සංවරණ ඇතුල්කල යුතුය යැයි සමගි ජාතික බලවේගය කියයි.

2015 පාර්ලිමේන්තුව ආරම්භ කල ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලිය ඉදිරියට රැගෙන යන්නට එවකට එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ සිටි වත්මන් සජබ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස සිය ජනාධිපති මැතිවරණ ප්‍රකාශයෙන් එකඟ වූ අතර “අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ එකඟතාවය” ඇතිව කටයුතු කරන ජනාධිපතිවරයෙකු පිලිබඳ සඳහන් කළේය.

19 වන සංශෝධනයේ ඇති “නෛසර්ගික දුර්වලතා”ආමන්ත්‍රණය කරමින් එය නැවත පිහිටුවා ජනාධිපති ක්‍රමය ප්‍රජාතන්ත්රවාදී  කලයුතු යයි 43 සේනාංකය කියයි. එම දුර්වලතා කුමක්දැයි සවිස්තරව දක්වා නොමැත. මෙරටට විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය හඳුන්වාදුන් එක්සත් ජාතික පක්ෂය මෙයට දස වසරකට පමණ පෙර පැවති තිස්සමහාරාම පක්ෂ සම්මේලනයේදී එම ක්‍රමය අහෝසි කල යුතුයි පිළිගත් නමුත් එහි වත්මන් ස්ථාවරය පැහැදිලි නැත. බොහෝ පුරවැසි සංවිධාන පෙනී සිටින්නේ එම ක්‍රමය අහෝසි කිරීම සඳහාය.

19 මුල් කෙටුම්පත  

පූජ්‍ය මාදුළුවාවේ සෝභිත නායක හිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් විහාර මහා දේවී උද්‍යානයේදී දේශපාලන පක්ෂ සහ පුරවැසි සංවිධාන පනහකට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් සමග ජනාධිපති පොදු අපේක්ෂක මෛත්‍රිපාල සිරිසේන අත්සන් කල අවබෝධතා ගිවිසුමේ “දැනට පවත්නා විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය දින සියයක් ඇතුලත සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි කර ජනතාවට වග කියන පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමයක් ස්ථාපිත කිරීම” ක්ෂණික කර්තව්‍යයක් ලෙස පිළිගැනිණ. එහෙත් පසුවදාම ඔහු ජාතික හෙළ උරුමය සමග වෙනම අත්සන් කල අවබෝධතා ගිවිසුමේ ජනමතවිචාරණයක් අවශ්‍ය ව්‍යවස්ථා සංශෝධන නොගෙනෙන බවට එකඟ විය. එයින් විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය සම්පූර්ණයෙන් අහෝසි කිරීම බලවත් පසුබෑමකට ලක්විය. මෙම සීමාව සිරිසේනගේ මැතිවරණ ප්‍රකාශණයටද ඇතුලත් විය.

(විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය ජනමත විචාරණයකින් තොරව අහෝසි කල හැකිය යන මතය දරන නීති ප්‍රජාවේ කුඩා සුළුතරයට මෙම ලියුම්කරු අයත්ය. ඒ පිලිබඳ ලිපියක් ඉදිරියේ බලාපොරොත්තු වන්න.)

කැබිනට් මණ්ඩලයෙන් පත් කරන ලද, අගමැති රනිල් වික්‍රමසිංහ සභාපතිත්වය දැරූ කමිටුවක අධීක්ෂණය යටතේ 19 වන සංශෝධනයේ මූලික කෙටුම්පත සාදන ලද අතර එහි නව ආණ්ඩුවේ සියලු කොටස්කාර පක්ෂ නියෝජනය විය.

කැබිනට් මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කල කෙටුම්පත 2015 මාර්තු 12 දින සාකච්ඡාවට ගන්න ලදී. එයට අනුව ජනාධිපතිවරයා ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානියා බවට 1978 මුල් ව්‍යවස්ථාවේ ඇති සඳහන ඉවත් වන අතර කැබිනට් මණ්ඩලයේ ප්‍රධානියා වන්නේ අගමැතිවරයාය. ජනාධිපතිවරයා අමාත්‍යධූර නොදරන අතර එවකට සිටි ජනාධිපතිවරයාට පමණක් ආරක්ෂක, පරිසර සහ මහවැළි සංවර්ධන අමාත්‍යධූර දැරිය හැක. අමාත්‍යවරු සහ නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරු ජනාධිපතිවරයා විසින් පත්කෙරෙනුයේ අගමැතිගේ උපදෙස් අනුවය. අමාත්‍ය වරුන්ගේ විෂය සහ කාර්යයන් වෙනස් කිරීමට අගමැතිවරයාට හැක.

කෙටුම්පතට අනුව  ජනාධිපතිවරයා අගමැතිවරයා හෝ තමාට පවරන ලද කාර්යයන් පිලිබඳ උපදෙස් දීමට අගමැතිවරයා විසින් බලය දී ඇති අමාත්‍යවරයෙකු හෝ දෙන උපදෙස් අනුව කටයුතු කලයුතුය. නියෝජ්‍ය අගමැතිවරයෙකු සිටිනු ඇත.

මාර්තු 15 දින උදේ දේශපාලන පක්ෂ නායකයින්ගේ රැස්වීමක් ජනාධිපති සිරිසේන විසින් කැඳවන ලදී. විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය සම්පූර්ණයෙන් අහෝසි කිරීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටි දෙමල ජාතික සන්ධානයට  සහ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට එම රැස්වීමට ආරාධනය නොකර තිබීම, රැස්වීමේ ප්‍රතිපලය දෙස ආපසු හැරී බැලූ විට සිතාමතා ගත් තීරණයක් බව පෙනේ.

කෙටුම්පතට කරන ලද සංශෝධන

නියෝජ්‍ය අගමැතිවරයෙකු අවශ්‍ය නොමැති බවත්, ජනාධිපතිවරයා කටයුතු කල යුත්තේ අගමැතිවරයාගේ උපදෙස් අනුව පමණක් බවද මාර්තු 12 කැබිනට් රැස්වීමේදී තීරණය වූ අතර වැඩිදුර සාකච්ඡාව මාර්තු 15 දිනට කල් තැබිණ.

මාර්තු 15 දින උදේ දේශපාලන පක්ෂ නායකයින්ගේ රැස්වීමක් ජනාධිපති සිරිසේන විසින් කැඳවන ලදී. විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය සම්පූර්ණයෙන් අහෝසි කිරීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටි දෙමල ජාතික සන්ධානයට  සහ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට එම රැස්වීමට ආරාධනය නොකර තිබීම, රැස්වීමේ ප්‍රතිපලය දෙස ආපසු හැරී බැලූ විට සිතාමතා ගත් තීරණයක් බව පෙනේ.

ඒ වනවිට ජනාධිපති සිරිසේන නායකත්වයට පැමිණ තිබූ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය සහ අනිකුත් විපක්ෂයේ පක්ෂ ජනාධිපති ධූරයේ බලතල අඩු කිරීමට තදබල ලෙස විරුද්ධ වූහ. ආණ්ඩුවේ සිටියද, ඒ වනවිට තද රනිල්-විරෝධී ස්ථාවරයක් ගෙන සිටි ජාතික හෙළ උරුමයද එම විරෝධයට සහාය විය.

තමා ජනතාවට දුන් පොරොන්දු වෙනුවෙන් සිරිසේන ජනාධිපතිවරයා පෙනී නොසිටි තත්ත්වයක, පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු පනස්දෙනෙකුට අඩු සංඛ්‍යාවකගේ පමණක් සහාය ලැබූ අගමැති වික්‍රමසිංහ අසරණ විය. ජනාධිපතිවරයා ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානියා ලෙස දිගටම සිටිය යුතු යයිද ජනාධිපතිවරයා අගමැතිගේ උපදෙස් අනුව කටයුතු නොකළ යුතු යයිද තීරණය විය. අමාත්‍යවරු සහ නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරු අගමැතිගේ උපදෙස් අනුව පත්කළ යුතුය යන යෝජනාව වෙනස් නොවී “බේරුණි”.

උදේ වරුවේ ගත්  තීරණ අනුව කෙටුම්පත එදින සවස පැවති කැබිනට් රැස්වීමේදී සංශෝධනය කර පසුවදා ගැසට් පත්‍රයේ පලකරන ලදී. ජනාධිපතිවරයා ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානියා විය යුතු බවට ගත් තීරණය අනුව අගමැතිවරයා කැබිනට් මණ්ඩලයේ ප්‍රධානියා බවට තිබූ ප්‍රතිපාදනය ඉවත් කල යුතුව තිබුනද එය ප්‍රමාදයකින් නොකර තිබුණි. මේ ප්‍රමාදය පිළිබඳව නීති කෙටුම්පත්කරු ආණ්ඩුව දැනුවත් කල අතර පනත් කෙටුම්පත විභාගයට ගත්විට ඒ බව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය දැනුවත් කර එය පාර්ලිමේන්තුවේදී නිවැරදි කරන බවද දන්වන ලදී.

ජනාධිපතිවරයාගේ “ක්‍රියාව” හෝ “තීරණය” අවශ්‍යයයි — ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය

විධායක බලය අභ්‍යාස කිරීම පිළිබඳ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීරණය කලේ ජනමත විචාරණයකින් තොරව ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කිරීමට නම් විධායක කාර්යයන් පිලිබඳ අවසාන “ක්‍රියාව හෝ තීරණය” ජනාධිපතිවරයාගේ විය යුතු බවය. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය “ක්‍රියාව හෝ තීරණය” වාක්‍ය ඛණ්ඩයේ “හෝ” යන්න යෙදීම ඉතා වැදගත්ය. ඒ අනුව, තීරණය ඔහුගේ නොවුනද අවසාන ක්‍රියාව ජනාධිපතිවරයාගේ නම් එය ප්‍රමාණවත්ය.

පනත් කෙටුම්පතේ අගමැතිගේ බලතල පිලිබඳ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීරණයෙන් මෙය පැහැදිලිවේ. අගමැතිවරයාගේ උපදෙස් මත ජනාධිපතිවරයා ඇමතිවරුන් පත්කිරීම ජනමතවිචාරණයක් අවශ්‍ය වෙනසක් බව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය කියා සිටියේ නැත. එහෙත් ජනාධිපතිවරයාගේ සම්බන්ධයක් නොමැතිව ඇමතිවරුන්ගේ විෂයයන් සහ කාර්යයන් වෙනස් කිරීමට අගමැතිට බලය දීම ජනමතවිචාරණයක් අවශ්‍ය වෙනසක් බවට තීරණය කෙරුණි. ඒ, එසේ කිරීම ජනාධිපතිවරයාගේ “ක්‍රියාව හෝ තීරණය” නොවන නිසාය.

“ජනරජයේ ආණ්ඩුවේ පාලනය මෙහෙයවීම හා ඒ පාලනය පිලිබඳ විධානය භාර අමාත්‍ය මණ්ඩලයක් වන්නේය” සහ “අමාත්‍ය මණ්ඩලය පාර්ලිමේන්තුවට සාමූහිකව වගකීමට සහ පිළිතුරු සැපයීමට බැඳී සිටින්නේය” යනුවෙන් ව්‍යවස්ථාවේ 42 වන වගන්තියෙන් දක්වා තිබීමෙන් අප ව්‍යවස්ථාව යටතේ ජනාධිපතිවරයා විධායක බලයේ එකම ගබඩා ගර්භය නොවන බව පැහැදිලිවම ස්ථාපිත කරන බවද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය අවධාරණය කළේය.

ජනමතවිචාරණයක් අවශ්‍ය නොවන පරිදි පනත් කෙටුම්පත පාර්ලිමේන්තුවේදී සංශෝධනය කරන ලදී.

ඉහත දක්වන ලද ඒවා හැර, වෙනසකට භාජනය නොවූ අනිකුත් වැදගත් ප්‍රතිපාදන මෙසේය: ජනාධිපතිවරයාගේ සහ පාර්ලිමේන්තුවේ කාලය වසර පහකට අඩු කරන ලදී. පළමු වසර හතර හමාර තුල පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරීමට ජනාධිපතිවරයාට හැක්කේ පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක බහුතරයක් ඉල්ලා සිටියහොත් පමණි.  අගමැති ඉවත් කිරීමට ජනාධිපතිට බලයක් නොමැත. ඒ බලය ඇත්තේ පාර්ලිමේන්තුවට වන අතර ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනය හෝ අයවැය ලේඛනය පරාජය කිරීමෙන් හෝ ආණ්ඩුවට එරෙහි විශ්වාශ භංගයක් සම්මත කිරීමෙන් කැබිනට් මණ්ඩලය ඉබේ විසිරී අගමැති ඉවත් කෙරේ.

දැන් අහෝසිකර තිබුනද, 19 වන සංශෝධනය අප ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ඉතිහාසයේ වැදගත් සැතපුම් කණුවකි. 20 වන සංශෝධනයේ අත්දැකීම් වලින් පසු දැන් ආපසු 19යට යෑමට දිනෙන් දින වැඩිවන සහයෝගයක් තිබේ.

ජනාධිපති සිරිසේන තම ධූර කාලය තුලදී, විශේෂයෙන්ම අගමැති වික්‍රමසිංහ සමග සම්බන්ධකම් බිඳ වැටුණු පසු, සිය බලතල උපරිම ලෙස පාවිච්චි කළේය. අගමැති දුන් උපදෙස් අනුව ඇමතිවරු පත්කිරීම ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කළේය. හොඳම උදාහරණය සරත් ෆොන්සේකා නීතිය හා සාමය භාර අමාත්‍ය ලෙස පත් නොකිරීමය.

බලතල අඩුවුවත් බලවත් ජනාධිපති

බලතල අඩුකලද, ජනාධිපතිවරයා බොහෝ බලවත්විය. ඔහු ආණ්ඩුවේ සහ කැබිනට් මණ්ඩලයේ ප්‍රධානියාය. අමාත්‍ය සංඛ්‍යාව, අමාත්‍යංශ සහ අමාත්‍යවරුන්ගේ විෂයයන් සහ කාර්ය ජනාධිපතිවරයා තීරණය කරන අතර එසේ කිරීමේදී අගමැතිවරයා විමසන්නේ එසේ විමසීම අවශ්‍යයි තමා අදහස් කරන්නේ නම් පමණි. ඕනෑම අවස්ථාවක අමාත්‍යවරුන්ගේ විෂයයන් වෙනස් කිරීමට ඔහුට හැක. ඔහු අමාත්‍යංශ ලේකම්වරුන් පත් කිරීමේදී අදහස් විමසීමක් කිරීම අවශ්‍ය නැත.

ජනාධිපති සිරිසේන තම ධූර කාලය තුලදී, විශේෂයෙන්ම අගමැති වික්‍රමසිංහ සමග සම්බන්ධකම් බිඳ වැටුණු පසු, සිය බලතල උපරිම ලෙස පාවිච්චි කළේය. අගමැති දුන් උපදෙස් අනුව ඇමතිවරු පත්කිරීම ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කළේය. හොඳම උදාහරණය සරත් ෆොන්සේකා නීතිය හා සාමය භාර අමාත්‍ය ලෙස පත් නොකිරීමය.

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාවෙන් අනුමත කලයුතු පත්වීම් බොහොමයක් සිරිසේන කලේ කිසිම අදහස් විමසීමකින් තොරවය. ජ්‍යෙෂ්ඨ විනිසුරුවන් කීප දෙනෙක් සිටියදී අභියාචනා අධිකරණයේ එක් විනිසුරුවරයෙක් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට ඔහු නම් කලේ නීති ප්‍රජාව මවිතයට පත් කරමිනි. ඔහු තම අතිරේක ලේකම් (නීති) අභියාචනාධිකරණයට නම් කල විට ඊට විරුද්ධව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාවට කරුණු දැක්වූ ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමය අග විනිසුරුවරයා සහ නීතිපති යෝජනා කල නම් සලකා බලන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. අවස්ථා දෙකේදීම යෝජිත නම් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව වැඩි වෙලාවක් ගත්තේ නැත.

ව්‍යවස්ථාවට පටහැනිව අගමැති වික්‍රමසිංහ ඉවත් කිරීම, ඒ වෙනුවට මහින්ද රාජපක්ෂ පත් කිරීම සහ පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරීමෙන් ඇතිවූ පෙර නොවූ විරූ අර්බුදය දීර්ඝ ලෙස විස්තර කිරීම අවශ්‍ය නැත.

බලතල අඩුවුවද ඍජු ඡන්දයෙන් තේරී පත්වූ ජනාධිපතිවරයෙකුට කොතරම් අනර්ථයක් කල හැකිද යන්න පිලිබඳ ජනාධිපති හොඳ උදාහරණයකි.  තමාට යන්නට සිදුවුවහොත් යන්නේ හනුමා ගිය ලෙස බව ඔහු කී බව වාර්තාවින. ලංකාවට ගිනි තැබූ හනුමා කිට්ටුවටම සිරිසේන ආවේය.

රාජ්‍යයේ ශීර්ෂයේ තරඟකාරී බලකේන්ද්‍ර දෙකක්

මේ අනුව පෙනීයන්නේ 19 වන සංශෝධනයෙන් ජනාධිපති බලතල අඩු කෙරුණද, 1971 ජූලි 02 දින ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයේදී ආචාර්ය කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා සඳහන් ආකාරයේ  “රාජ්‍යයේ ශීර්ෂයේ තරඟකාරී බල කේන්ද්‍ර දෙකක්” එයින් නිර්මාණය වූ බවය. ජනතාවගේ ඍජු චන්දයෙන් පත්වන ජනාධිපතිවරයෙකු වෙත විධායක බලතල පැවරිය යුතු යැයි එදා ජේ. ආර්. ජයවර්ධන කල යෝජනාවට ප්‍රතිචාර දැක්වූ ආචාර්ය ද සිල්වා, පරමාධිකාරී ජනතාව විසින් පත්කරන ලද අගමැතිවරයෙකුට ප්‍රතිවිරුද්ධව ඍජුව පත් කෙරෙන ජනාධිපතිවරයෙකු ඇති කිරීමේ භයානකකම මෙසේ පෙන්වා දුන්නේය: “මා ඍජුවම සහ වඩා තදින් මෙසේ කියන්නම්. පරමාධිකාරී ජනතාව විසින් තෝරා පත් කල අගමැතිවරයෙකු සිටිනවා. පරමාධිකාරී ජනතාව විසින්ම ඍජුව චන්දයෙන්  පත්කළ ජනාධිපතිවරයෙකු ද ඇත් නම් එවිට එකම ප්‍රභවයෙන්, එනම් පරමාධිකාරී ජනතාවගෙන්, එහෙත් එකිනෙකාට ස්වාධීනව බලය ලබාගත් තරඟකාරී බල දෙකක්  රාජ්‍යයේ හදවතේ සහ ශීර්ෂයේ ඇතිවෙනවා.” එම බල කේන්ද්‍ර දෙක අතර සම්බන්ධතාවය ප්‍රමාණවත් හා සතුටුදායක ලෙස නිර්වචනය කිරීමට කිසිම ව්‍යවස්ථාවකට නොහැකි වනු ඇතැයි ඔහු පැහැදිලි කළේය.

සිරිසේන සහ වික්‍රමසිංහගේ පෞරුෂ ලක්ෂණ සහ ඔවුන් අතර සබඳතා කඩාවැටීමට අමතරව ඉහත විස්තර කල සිද්ධීන් ඇති වූයේ ආචාර්ය ද සිල්වා අනතුරු හැඟවූ දේ, එනම් ඡන්දයෙන් පත්වූ බල කේන්ද්‍ර දෙකක් ඇති වීම නිසාය. ආචාර්ය ද සිල්වාගේ අනතුරු හැඟවීම ගැන 2019 ජූලි 25 වන දින පාර්ලිමේන්තුවේදී කතා කල ලියුම්කරු ජනාධිපතිවරයා සහ අගමැතිවරයා ගේ තරඟකාරී බලතල හේතුවෙන් එසේ වීම බලාපොරොත්තුවිය යුතුව තිබුනද දෙදෙනා අතර සබඳතා බිඳවැටීම මෙතරම් දුරට සිදුවනු ඇතැයි කිසිවෙකු බලාපොරොත්තු නොවූ බව සඳහන් කළේය. (19 වන සංශෝධනය මෙතරම් නරක වනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු නොවූ බව ලියුම්කරු කීවේ යැයි එම කතාව විකෘති කරමින් ආණ්ඩු විරෝධී මාධ්‍ය වාර්තා කළහ. එහෙත් එය වෙනම කතාවකි). ඒ අනුව කල යුත්තේ විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි කිරීම බවද ලියුම්කරු සඳහන් කළේය.

එදා තිබූ 19 වන සංශෝධනය වෙත ආපසු යෑම රාජ්‍යයේ හදවතේ සහ ශීර්ෂයේ තරඟකාරී බල කේන්ද්‍ර දෙකක් දක්වා නැවත යෑමකි. ජනාධිපතිවරයා අගමැති වරයාගේ උපදෙස් අනුව ක්‍රියා කල යුතු බවට සඳහන් 19 වන සංශෝධනයේ මුල් කෙටුම්පතට යෑමෙන් වුවද එම ගැටලුව තරමක් දුරට තිබෙනු ඇත. ඒ, ජනාධිපතිවරයා ඍජු චන්දයෙන් පත්වන නිසාය. ජනමතවිචාරණයක් අවශ්‍ය වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක් නොගෙනෙන බවට සිරිසේන ජාතික හෙළ උරුමයට දුන් පොරොන්දුවෙන් වැටුණු විලංගුව නොවන්නට 19 වන සංශෝධනය අනුව 2020 සිරිසේන ගේ ධූර කාලය අවසානයේදී විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය සම්පූර්ණයෙන් අහෝසි කල හැකිව තිබුණි.

මේ අනුව, 19 වන සංශෝධනයට ආපසු යෑම ප්‍රමාණවත් නොවේ. 19 යේ ඇති නෛසර්ගික ප්‍රතිවිරෝධතාව විසඳාගත  හැක්කේ පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමයකට යෑමෙන් පමණි. ඒ සඳහා  ජනමතවිචාරණයක් අවශ්‍ය නම් එයද පැවැත්විය යුතුය.

ප්‍රතිවිරෝධය විසඳීම  

වාර්ගික සහ වෙනත් බෙදීම් ඇති රටක ආණ්ඩුවේ ස්වරූපය පාර්ලිමේන්තු, ජනාධිපති හෝ අර්ධ-ජනාධිපති විය යුතුද යන්න පිළිබඳව කීර්තිමත් දේශපාලන විද්‍යාඥ අරන්ට් ලයිප්හාට්  (Arend Lijphart) ගේ අදහස වන්නේ එය විධායකයේ බලහවුල්කාරිත්වයක් ඇතිකිරීමට තිබෙන සාපේක්ෂ විභවය මත තීරණය විය යුතු බවයි. ඒක-පුද්ගල ජනාධිපති විධායකයකට වඩා ඔහුගේ කැමැත්ත සාමූහිකව තීන්දු ගන්නා පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමයකටය.  ජනාධිපතිවරණ ස්වභාවයෙන්ම බහුතරවාදී වන අතර, එහිදී තරඟකාරී දේශපාලන පක්ෂ සහ ඒවායේ ප්‍රතිපත්ති යටපත්වී පෞරුෂයේ දේශපාලනය දිරිමත්වේ. අර්ධ-ජනාධිපති ක්‍රමයක ඇත්තේ ඉතා සුළු දියුණුවක් බවද, ප්‍රංශයේ සිදුවුනාක් මෙන් එහිදීද වඩාත් ශක්තිමත් ජනාධිපති කෙනෙකු ඇතිවිය හැකි බව ඔහු පෙන්වා දෙයි. පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩුක්‍රමයක ජනාධිපතිවරයා තෝරා පත් කල යුත්තේ ඍජු ඡන්දයෙන් නොව ව්‍යවස්ථාදායකය විසිනි. අගමැතිවරයාට මෙන් නොව තමාට ඍජු ජනවරමක් ඇතැයි කියමින් සීමාසහිත බලතල ඇති ජනාධිපතිවරයෙකු වුවද ක්‍රියාකාරී දේශපාලන  සහභාගිකයෙකු වීමට පෙලඹවී ආණ්ඩුක්‍රමය අර්ධ-ජනාධිපති ක්‍රමයකට පරිවර්තනය කල හැකි බවද ලයිප්හාට් පෙන්වා දෙයි. අර්බුදකාරී අවස්ථාවක එසේ වීමේ ඉඩකඩ වැඩිය.

මේ අනුව, 19 වන සංශෝධනයට ආපසු යෑම ප්‍රමාණවත් නොවේ. 19 යේ ඇති නෛසර්ගික ප්‍රතිවිරෝධතාව විසඳාගත  හැක්කේ පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමයකට යෑමෙන් පමණි. ඒ සඳහා  ජනමතවිචාරණයක් අවශ්‍ය නම් එයද පැවැත්විය යුතුය. ජනමතවිචාරණයක් පැවැත්වීමට විශාල මුදලක් වැය වෙන බව සැබෑය. එහෙත් විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය  තබාගැනීමෙන් හෝ 19 වන සංශෝධනයේ ප්‍රතිවිරෝධතා තිබියදී එයට ආපසු යෑමෙන් දේශපාලන සහ සමාජීය වශයෙන් ගෙවිය යුතු මිල ඊට වඩා බොහෝ විශාලය.

(මෙම ලිපිය 2022 මාර්තු 20 වන දින අනිද්දා පුවත්පතෙහි මුල්වරට පළ වීීය)

Archive

Latest news

තෙල් නැව් ලණුව කෑ රනිල්ගේ අවසානයේ ආරම්භය තෙල්, ගෑස්, විදුලි අර්බුයද? – රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන් 

තෙල් - ගෑස් - විදුලි අර්බුද අද සිට ජූනි 30 දක්වා මොකද වෙන්නේ? ලංකාවට දෙන්නට බැරි දෙයක්, ඉන්දියාව ඉල්ලයි.  ඉන්දු ලංකා ගිවිසුමේන් පසුව, ඉන්දියාවේ දැවැන්තම...

අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව ප්‍රකාශනයේ නිදහස කෙලෙසමින් ක්‍රියාකාරී දඩයමක – නිමාව්‍ය

පින්තූරය ඉකොනොමිස්ටි සඟරාවෙනි. පසුගිය මාස දෙකක පමණ කාලය ඇතුළත, ජනාධිපතිවරයාට හා පවතින ආණ්ඩුවට එරෙහි ජන අරගලයේ ක්‍රියාකාරිකයින්, ඊට සක්‍රිය දායකත්වයක් සපයන මාධ්‍යවේදීන් හා සමාජ මාධ්‍ය...

ජාත්‍යන්තර බැදුම්කර ණය ගෙවීම් පැහර හැරීම නිසා ශ්‍රී ලංකාවට එරෙහිව අමෙරිකාවේ නඩු

ලබන මාසයේ කල් පිරෙන ඩොලර් බිලියනයක ජාත්‍යන්තර ස්වෛරීත්ව බැඳුම්කරයක් ගෙවීම පැහැර හැරීම සම්බන්ධයෙන් බැඳුම්කර හිමියෙකු අමෙරිකාවේ මෑන්හැටන් හි දිස්ත්‍රික් අධිකරණයක් හමුවේ ශ්‍රී ලංකාවට එරෙහිව...

රෝයල් පාක් ඝාතකයා නිදහස් කිරීම, රතන හිමි මූලික වූ අල්ලස සහ සිරිසේන අල්ලස් කොමිසමට වාර්තා නොකිරීම.

කුප්‍රකට දේශපාලන බයිලාකාරයකු වන මෛත්‍රීපාල සිරිසේන අලුත්ම බයිලාවක් ගායනය කර තිබේ. එනම් රොයල් පාක් ඝාතකයා නිදහස් කිරීමට නිදහසට කරුණූ දක්වමිනි. එම බයිලාවට පෙර සිරිසේන ගායනා...

Related news

තෙල් නැව් ලණුව කෑ රනිල්ගේ අවසානයේ ආරම්භය තෙල්, ගෑස්, විදුලි අර්බුයද? – රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන් 

තෙල් - ගෑස් - විදුලි අර්බුද අද සිට ජූනි 30 දක්වා මොකද වෙන්නේ? ලංකාවට දෙන්නට බැරි දෙයක්, ඉන්දියාව ඉල්ලයි.  ඉන්දු ලංකා ගිවිසුමේන් පසුව, ඉන්දියාවේ දැවැන්තම...

අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව ප්‍රකාශනයේ නිදහස කෙලෙසමින් ක්‍රියාකාරී දඩයමක – නිමාව්‍ය

පින්තූරය ඉකොනොමිස්ටි සඟරාවෙනි. පසුගිය මාස දෙකක පමණ කාලය ඇතුළත, ජනාධිපතිවරයාට හා පවතින ආණ්ඩුවට එරෙහි ජන අරගලයේ ක්‍රියාකාරිකයින්, ඊට සක්‍රිය දායකත්වයක් සපයන මාධ්‍යවේදීන් හා සමාජ මාධ්‍ය...

ජාත්‍යන්තර බැදුම්කර ණය ගෙවීම් පැහර හැරීම නිසා ශ්‍රී ලංකාවට එරෙහිව අමෙරිකාවේ නඩු

ලබන මාසයේ කල් පිරෙන ඩොලර් බිලියනයක ජාත්‍යන්තර ස්වෛරීත්ව බැඳුම්කරයක් ගෙවීම පැහැර හැරීම සම්බන්ධයෙන් බැඳුම්කර හිමියෙකු අමෙරිකාවේ මෑන්හැටන් හි දිස්ත්‍රික් අධිකරණයක් හමුවේ ශ්‍රී ලංකාවට එරෙහිව...

රෝයල් පාක් ඝාතකයා නිදහස් කිරීම, රතන හිමි මූලික වූ අල්ලස සහ සිරිසේන අල්ලස් කොමිසමට වාර්තා නොකිරීම.

කුප්‍රකට දේශපාලන බයිලාකාරයකු වන මෛත්‍රීපාල සිරිසේන අලුත්ම බයිලාවක් ගායනය කර තිබේ. එනම් රොයල් පාක් ඝාතකයා නිදහස් කිරීමට නිදහසට කරුණූ දක්වමිනි. එම බයිලාවට පෙර සිරිසේන ගායනා...